1968 оны намар цаг. Булган аймгийн Сайхан сумын нутагт Жаргалантын голд 70 насных нь найр өндөрлөж хүмүүсийн хөл татрах үес өвгөн Дондив үр хүүхэд, ач зэ нартаа өөрийн удам угсаа, барилдаж ноцолдож явсан тухайгаа ийнхүү хуучилжээ. За энэ найр дээр нэлээд хэдэн хүн намайг хэзээ хэрхэн улсын начин болсон тухай асуулаа. Алив Намхай чи эрдэм номтой хүн байна,...

1934 оны өвөл Ховд аймгийн төв дэх цэргийн IV морьт хорооны клубт болсон барилдаанд нэгэн чацархаг залуу зодог өмссөн мөртлөө өмдтэйгээ ноцолдсоор хоёр давж билээ. Түүнийг улсын заан Ш.Пэрэнлэй гурвын даваанд амлан өвдөг шороодуулахыг би анх харсан юм. Би өөрөө ч ганц хоёр давдаг болсон үе.

Хоёр жилийн дараа түүнтэй дахин таарлаа. Яг тэр клубтээ....

"Вашингтон пост" сонины нэгэн дугаарт "Монгол бөх 7000 жилийн түүхтэй. Энд жин, насны хязгаар гэж үгүй. Бөхийн барилдаан заримдаа маш удаан үргэлжилдэг бөгөөд 1930 онд нэг барилдаан 24 цаг хүртэл үргэлжилсэн түүхтэй" хэмээн бичжээ. 1933 онд Архангай аймгийн харъяат начин Даваасүрэн Завхан аймгийн 18 настай залуу бөх Сэрээтэр нарын барилдаан гурван өдөр...

Хуучин Сэцэн хан аймгийн Сүжигт бэйсийн хошууны настан буурлуудын дунд Даншигийн аварга Майдарын Дашрэнцэн (бөхийн оноо дансанд Мөррэнцэн ч гэж бий)-гийнхний тухай ам дамжин яригдсаар эдүгээ хүрсэн хууч яриа зөндөө байх юм. Дашрэнцэнгийн аав “Өндөр” Майдар гэгч нутаг хошуундаа бяр чадалтайд тооцогддог, өндөр нуруутай хөрслөг бор царайтай хүн байжээ. Нэг...

Бүрхэг хэмэзх даншгийн заан Дэндэвийн тухай домгоос

Дэндэвийг нутгийнхан нь гэлэн гуай л гэдэг байж. Жасын хуралд шавилан сууж байсных тийм нэрээр дуудуулж байсан юм билээ. Тэгээд 1930-аад онд лам нарыг хоморголон барих үед өртөж Зүүнхараагийн шоронд ял эдэлсэн юм...

Улсын заан Магсарын Гомбодоржийн тухай хуучаас

Булган аймгийн Орхон сумынхан дурсан ярьдаг нэг хүчтэн нь Магсарын Гомбодорж байсан. Улсын заан хун байжээ. Бас түүнийг малч, морь сайхан уядаг хүн байсан тухай хуунчуул ярьдаг.

Булганы зүүн хүрээнд шавилан...

"Аваргууд засуултайгаа юу ярьдаг вэ" Монгол бөхийн энэхүү хөгтэй явлыг  Үндэсний спортын портал HIIMORI.mn сайтын хэрэглэгчдын хүсэлтээр дахин нийтэллээ. Бөх сонирхдог, бөхөө дээдэлдэг, бөхд хорхойтой Монгол түмэн та бүхэн минь өөрийн дуулсан, сонссон бөхийн талаарх хөгтэй явдлуудаа бусадтайгаа хуваалцаж сэтгэгдэл үлдээгээрэй.

Барилдааны vед...

Намхай аваргыи тухай түүний дотны найз даншгийэ заан, хурган хэмээх Дэмид ийнхүү хуучилж байсаи юм.

-Аварга бид хоёр их сайн найз, бөхийн хувьд ч намайг их тоодог байсан. Тэр дуу цөөтэй, элдэв шальдар бульдар зангүй, шударга шулуухан эр байж билээ. Эцэг Шагдар нь аравтын дарга байв. Намхай аваргыг урдаас нь...

 Монголчууд бидний жил хүлээлгэсэн наадам хаяанд ирлээ. Их Нацагдорж “Эрүүл явбал хойтон жилийн наадам үзнэ” гэж бичсэн нь учиртай. Хэн гээч бөх түрүүлж, хэний хүүгийн хурдан хүлэг алтан жолоо өргүүлж, мэргэн харваачид цэц мэргэнээ хэрхэн сорихыг наадамчид хүлээж ядан суугаа. Монгол наадам хэдэн зууны тэртээгээс өнөөг хүртэл ам дамжигдсаар ирсэн түүхтэй....

Саяхны нэг өдөр алдарт бөх З.Ойдов, “Алтан шүгэлт” А.Басхүү бид хэдийн дунд ажил төрлийн яриа болсны дараа Ойдов аварга “За алив, сайхан юм ярыдгаая” гэсэн санал гаргахад яриаг улс төр, хямрал энэ тэр рүү алдчихалгүй бөх рүүгээ хандуулахын тулд миний бие эхэлж салхи хагалав. Би:

-Том Санжаа заан өнөөдөр МҮБХ -нд цолны хишгээ авахаар Түргэний голоос...